روف گاردن و تراس گاردن

روف گاردن و تراس گاردن

روف گاردن و تراس گاردن

روف گاردن و تراس گاردن دو موقعیت متفاوت برای استفاده از فضای بیرونی‌اند. بام معمولاً با دسترسی، سازه و خروج آب درگیر است؛ تراس با فضای داخلی، دید و ابعاد محدود ارتباط نزدیک‌تری دارد. طراحی در فرداد آکام با شناخت همین تفاوت‌ها آغاز می‌شود تا محل نشستن، کاشت و سایه با شرایط واقعی ساختمان هماهنگ باشند.

مطالعهٔ شماتیکِ بستر بام و فضای تراس

روف گاردن و تراس گاردن؛ تفاوت در موقعیت

در بام، قبل از انتخاب گلدان یا پوشش کف باید مسیر رسیدن به فضا و امکان استفاده روزمره روشن باشد. وجود تجهیزات ساختمان، محل خروج آب و محدودیت بارگذاری می‌تواند بخش قابل استفاده را تغییر دهد. دسترسی برای نگهداری تجهیزات نیز باید باقی بماند و پشت مبلمان یا کاشت پنهان نشود.

در تراس، عرض و عمق فضا، باز شدن درها، دید از اتاق و رابطه با همسایه‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. گاهی چند انتخاب محدود، مثل محل یک نشیمن و یک بستر کاشت، از پر کردن تراس با عناصر متعدد نتیجه روشن‌تری دارند. کاربرد موردنظر تعیین می‌کند تراس محل مکث کوتاه، غذاخوری یا فضای کار باشد.

روف گاردن و تراس گاردن؛ تصویر طراحی مسیر، بستر کاشت و کف چوبی
تصویر طراحی از آرشیو؛ جانمایی کاشت و مسیر در فضای بام. این تصویر، عکس پروژه اجراشده نیست.

۴ موضوع قبل از طراحی بام یا تراس

نخست ظرفیت و محدودیت ساختمان بررسی می‌شود؛ وزن لایه‌ها و تجهیزات باید بر اساس اطلاعات معتبر سازه تصمیم‌گیری شود. دوم، مسیر آب و وضعیت عایق اهمیت دارد؛ کف و کاشت نباید دسترسی به خروجی‌ها را از بین ببرند. سوم، شرایط استفاده مانند آفتاب، سایه، باد و دید تعیین می‌شود. چهارم، نگهداری و امکان رساندن مصالح و تجهیزات به محل در برنامه قرار می‌گیرد.

وجود پوشش گیاهی به معنی امکان استفاده از هر نوع خاک و گیاه در هر بام نیست. انتخاب بستر، ظرف یا باغچه باید با شرایط پروژه سازگار باشد. جزئیاتی مانند اتصال سازه سایه‌بان، عبور تأسیسات و برخورد کف با لبه‌ها نیز قبل از تکمیل طرح بررسی می‌شوند.

هماهنگی کاشت، نشستن و مسیر حرکت

برای انتخاب گیاه، نور موجود و امکان آبیاری در کنار حجم بستر و زمان رسیدگی قرار می‌گیرند. گیاه فقط برای پر کردن حاشیه تصویر انتخاب نمی‌شود؛ اندازه و تغییرات آن در طول زمان بر دید، مسیر و استفاده از نشیمن تأثیر دارد. دسترسی برای رسیدگی به کاشت نیز بخشی از طرح است.

مبلمان و سایه‌بان باید با مسیر رفت‌وآمد هماهنگ باشند. اگر فضا کوچک است، جانمایی دقیق از افزودن عناصر بیشتر مهم‌تر می‌شود. برای بام‌های دارای تجهیزات، طراحی باید امکان سرویس ساختمان را حفظ کند. مرحله‌بندی اجرا نیز می‌تواند بر انتخاب جزئیات و ترتیب ورود متریال به محل اثر بگذارد.

دامنه کار و عوامل برآورد

برآورد بام و تراس فقط تابع مساحت نیست. وضعیت موجود، آماده‌سازی، عایق و زهکشی، نوع کف، کاشت، آبیاری، روشنایی و سازه‌های الحاقی هر کدام سهم متفاوتی دارند. بهتر است پیشنهاد کار این بخش‌ها را روشن کند تا مقایسه صرفاً بر اساس یک عدد نهایی انجام نشود.

طرح تصویری برای گفتگو درباره شکل فضا مفید است، اما جای بررسی سازه و نقشه جزئیات را نمی‌گیرد. پیش از اجرا، مواردی که وابسته به متخصص سازه یا تأسیسات‌اند باید مشخص شوند. تصمیم نهایی درباره سیستم اجرایی به اطلاعات ساختمان و شرایط محل نیاز دارد و از روی یک عکس قابل تعیین نیست.

اطلاعات لازم برای شروع گفتگو

عکس‌های بام یا تراس، ابعاد، مسیر دسترسی و توضیح استفاده موردنظر را آماده کنید. محل تجهیزات، خروج آب و قسمت‌هایی که نباید تغییر کنند نیز در عکس یا نقشه علامت بخورند. اگر مدارک سازه یا سابقه تعمیر عایق در دسترس است، ارائه آن‌ها به شناخت وضعیت موجود کمک می‌کند.

آیا بام سبز بدون رسیدگی امکان‌پذیر است؟ هر طرحی به برنامه‌ای متناسب برای نگهداری نیاز دارد؛ میزان آن به انتخاب‌ها وابسته است. آیا می‌توان تراس موجود را بدون تغییر اساسی بهتر کرد؟ گاهی بله، اما امکان آن باید با محدودیت بازشو، کف، ایمنی لبه و تأسیسات همان تراس بررسی شود.

مرز کار بام و تراس با ساختمان

در بازطراحی ساختمان موجود، بعضی کارها به فضای بام محدود نمی‌مانند. تغییر دسترسی، اتصال یک سازه جدید یا جابه‌جایی تأسیسات می‌تواند به هماهنگی با بخش‌های دیگر ساختمان نیاز داشته باشد. این وابستگی‌ها باید قبل از نهایی شدن طرح مشخص شوند تا دامنه مسئولیت هر بخش روشن باشد.

اگر فضا مشاع است، حدود استفاده و موافقت‌های لازم را پیش از سفارش تجهیزات پیگیری کنید. برای تراس، حریم دید و ارتباط با نمای ساختمان نیز بخشی از تصمیم است. طرح اولیه باید نشان دهد چه بخش‌هایی حفظ می‌شوند، چه چیزهایی اضافه می‌شوند و کدام تصمیم‌ها هنوز به بررسی وضعیت موجود وابسته‌اند. این تفکیک، گفتگو درباره هزینه و ترتیب اجرا را دقیق‌تر می‌کند و امکان مقایسه پیشنهادهای مختلف را با یک دامنه کار مشترک فراهم می‌سازد.

فضای شما روی بام است یا کنار اتاق؟